ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ (Μεταφορά – Παρομοίωση – Κυριολεξία)

Μεταφορά
Μεταφορά είναι το σχήμα λόγου, στο οποίο η σημασία μιας λέξης επεκτείνεται αναλογικά και σε άλλες συγγενικές λέξεις, που έχουν κάποια μικρή ή μεγάλη ομοιότητα μ’ αυτήν.

π.χ. Ο Γιάννης είναι χρυσό παιδί (εννοούμε ότι ο Γιάννης είναι πολύ καλό παιδί)


Παρομοίωση
Παρομοίωση είναι το σχήμα λόγου, στο οποίο για να τονίσουμε μια ιδιότητα ενός προσώπου ή ενός πράγματος, το συσχετίζουμε (συγκρίνουμε) με κάτι άλλο πολύ γνωστό, που έχει την ίδια ιδιότητα αλλά σε μεγαλύτερο βαθμό.
Στην παρομοίωση χρησιμοποιούμε για τη σύγκριση τις λέξεις: σαν, όπως, λες και, σάμπως, καθώς.

π.χ. Ήταν οπλισμένος σαν αστακός (θέλουμε να δείξουμε πως είχε πολύ βαρύ οπλισμό, όπως ο αστακός που έχει τις τεράστιες δαγκάνες του)


Κυριολεξία
Κυριολεξία έχουμε όταν χρησιμοποιούμε τις λέξεις με την πραγματική (την αρχική) τους σημασία.

π.χ. Ο καφές είναι καυτός.

 

Φύλλα εργασίας με τις παρομοιώσεις

Φύλλο εργασίας 1

Φύλλο εργασίας 2

Φύλλο εργασίας 3

Ισοσύλλαβα ουσιαστικά

Τα κύρια και τα κοινά (συγκεκριμένα και αφηρημένα) ουσιαστικά διακρίνονται σε τρία γένη: αρσενικά, θηλυκά, και ουδέτερα. Και στα τρία γένη τα ουσιαστικά χαρακτηρίζονται επιπλέον σε:

  1. ισοσύλλαβα όταν διατηρούν ίσο αριθμό συλλαβών στον ενικό και στον πληθυντικό, (π.χ. ο μαθητής – οι μαθητές), και σε
  2. ανισοσύλλαβα όταν αλλάζει ο αριθμός των συλλαβών, (π.χ. κύμα – κύματα, ή μανάβης – μανάβηδες κ.λπ.).

Ισοσύλλαβα ουσιαστικά

Φύλλο εργασίας

Τα σημεία στίξης

Σημείο στίξης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Σημεία στίξης λέμε τα σύμβολα-σημάδια που βάζουμε ανάμεσα στις λέξεις και μας διευκολύνουν στην ανάγνωση. Δείχνουν δηλαδή πώς διαβάζεται ένα κείμενο, πού και πόσο γίνεται διακοπή κάθε φορά, τι αίσθημα εκφράζεται και τι ακριβώς θέλει να πει ο γράφων.

Σημεία στίξης [Επεξεργασία]

Τα σημεία στίξης είναι έντεκα:

  • τελεία. Μπαίνει στο τέλος μιας φράσης που έχει ολοκληρωμένο νόημα για να σταματήσει η φωνή μας.
  • άνω τελεία. Χρησιμεύει για να χωρίσει μέσα στη φράση δύο μέρη, από τα οποία το δεύτερο επεξηγεί το πρώτο.
  • κόμμα. Δείχνει πού να κάνουμε μικρή παύση.
  • ερωτηματικό. Μπαίνει στο τέλος μιας ερωτηματικής πρότασης.
  • θαυμαστικό. Μπαίνει μετά από επιφωνήματα ή φράσεις που εκφράζουν χαρά, λύπη, θαυμασμό, φόβο, πόνο κλπ.
  • διπλή τελεία (ή “άνω και κάτω τελεία”). Μπαίνει όταν παρατίθενται τα λόγια κάποιου κατά λέξη, όταν παρατίθενται παροιμίες ή γνωμικά, όταν απαριθμούνται πράγματα ή όταν θέλουμε να εξηγήσουμε κάτι.
  • παρένθεση. Σημειώνεται για να κλειστεί μέσα της μια λέξη ή φράση που εξηγεί το νόημα της πρότασης είτε μπαίνει στο τέλος μιας φράσης έχοντας το όνομα αυτού που το είπε.
  • αποσιωπητικά. Χρησιμοποιούνται όταν θέλουμε να αποσιωπήσουμε κάτι ή να δηλώσουμε ότι η φράση μένει κομμένη, ατέλειωτη.
  • παύλα. Χρησιμοποιείται εντός διαλόγου, ώστε να φανεί ότι αλλάζει πρόσωπο.
  • διπλή παύλα. Χρησιμοποιείται όπως και η παρένθεση, αλλά σ’ αυτή την περίπτωση η πληροφορία θεωρείται πιο σημαντική.
  • εισαγωγικά. Χρησιμοποιούνται όταν επιθυμούμε να παραθέσουμε τα λόγια κάποιου τρίτου κατά λέξη, όταν παρατίθενται παροιμίες ή γνωμικά ή όταν αναφέρονται τίτλοι βιβλίων, έργων κλπ.

Τα σημεία στίξης-ποίημα

ποιηματάκι

Power Point- Παρουσίαση

Καρτέλες συλλαβικής μεθόδου (Μέρος 1o)

Με τη συλλαβική μέθοδο δε διδάσκουμε ολόκληρες προτάσεις ή λέξεις, όπως συνέβαινε με τις οπτικές ή ολικές μεθόδους που ήδη έχουν εγκαταλειφθεί, ούτε ένα ένα τα γράμματα, όπως με τις φωνητικές ή αναλυτικοσυνθετικές μεθόδους, αλλά συλλαβές. Η συλλαβική μέθοδος αποφεύγει πολλά προβλήματα των δύο παραπάνω μεθόδων και οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα με ευκολότερο τρόπο. Η όλη εργασία γίνεται όχι ως μάθημα αλλά ως παιχνίδι. Η αξία της φαίνεται ιδιαίτερα στα παιδιά με δυσκολίες μάθησης.

Πατήστε τα παρακάτω link για να κατεβάσετε σε μορφή PDF και να εκτυπώσετε είτε σε έγχρωμη είτε σε ασπρόμαυρη μορφή εικονογραφημένες καρτέλες με τις συλλαβές.

Έγχρωμες καρτέλες συλλαβικής μεθόδου (Μέρος 1ο)

Ασπρόμαυρες καρτέλες συλλαβικής μεθόδου (Μέρος 1ο)

Καρτέλες πρώτης ανάγνωσης

Πατήστε τους παρακάτω συνδέσμους για να κατεβάσετε πολύ χρήσιμες καρτέλες με τα γράμματα της αλφαβήτας. Μπορείτε να τις εκτυπώσετε,να τις πλαστικοποιήσετε και να τις κολλήσετε στην τάξη έτσι ώστε οι μικροί μαθητές μέσα από την καθημερινή τριβή και εξάσκηση να μάθουν γρήγορα και εύκολα τα γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου.

καρτέλες αλφαβήτας

 

A B Γ Δ

AΛΦΑ                             ΒΗΤΑ                             ΓΑΜΑ                      ΔΕΛΤΑ

E ZH Θ

ΕΨΙΛΟΝ                         ΖΗΤΑ                             ΗΤΑ                               ΘΗΤΑ

I K Λ Μ

ΓΙΩΤΑ                          ΚΑΠΑ                           ΛΑΜΔΑ                         ΜΙ

N  Ξ O Π

ΝΙ                                 ΞΙ                                ΟΜΙΚΡΟΝ                    ΠΙ

P Σ T Y

ΡΟ                               ΣΙΓΜΑ                        ΤΑΦ                              ΥΨΙΛΟΝ

Φ X Ψ Ω

ΦΙ                                  ΧΙ                                ΨΙ                              ΩΜΕΓΑ